Experts Q&A Search

दिलीप सिंह जी इसके बढ़िया विकास के लिए अच्छे जल निकास वाली मिट्टी की जरूरत होती है यह बहुत किस्म की मिट्टी में उगाई जाती है, पर यह अच्छे विकास वाली, जैविक तत्वों से भरपूर दोमट मिट्टी में बढ़िया पैदावार देती है पानी सोखने वाली, खारी और नमकीन मिट्टी सफेदे की पैदावार के लिए उचित नहीं मानी जाती हैं किस्में: Eucalyptus c.... (Read More)

दिलीप सिंह जी इसके बढ़िया विकास के लिए अच्छे जल निकास वाली मिट्टी की जरूरत होती है यह बहुत किस्म की मिट्टी में उगाई जाती है, पर यह अच्छे विकास वाली, जैविक तत्वों से भरपूर दोमट मिट्टी में बढ़िया पैदावार देती है पानी सोखने वाली, खारी और नमकीन मिट्टी सफेदे की पैदावार के लिए उचित नहीं मानी जाती हैं किस्में: Eucalyptus camaldulensis, FRI 4 and FRI 6, Eucalyptus globules, Eucalyptus citriodora.सफेदे की खेती मुख्य रूप से उद्योगिक कामों के लिए की जाती है व्यापारक खेती के लिए ज़मीन में से नदीन और खूंटिया निकाल दें ज़मीन को भुरभुरा करने के लिए 2-3 बार जोताई करें बिजाई के लिए 30x30x30 या 45 x45x45 के गड्डे खोदे इसकी बिजाई का समय जून से अक्तूबर तक का होता है ज्यादा घनत्व के साथ बिजाई के लिए 1.5x1.5 मीटर के फासले पर (लगभग 1690 पौधे प्रति एकड़) या 2x2 मीटर फासले पर (लगभग 1200 पौधे प्रति एकड़) बिजाई करें शुरुआत में अंतर-फसलें भी उगाई जा सकती है अंतर-फसलों के समय फासला 4x2 मीटर (लगभग 600) या 6x1.5 या 8x1 मीटर का फासला रखें हल्दी और अदरक जैसी फसलें या चिकित्सिक पौधे अंतर-फसलों के रूप में लगाएं जा सकते है 2x2 मीटर का फासला ज्यादातर प्रयोग किया जाता है 1.5x1.5 मीटर फासले पर बिजाई करने के साथ लगभग 1690 पौधे प्रति एकड़ में प्राप्त किये जा सकते है, जबकि 2x2 मीटर के फासले के साथ लगभग 1200 पौधे प्रति एकड़ में प्राप्त किये जा सकते है इस फसल के लिए बीज बोने की जरूरत नहीं होती है इसका प्रजनन बीजों या पौधों के भागों के द्वारा होता है नरसरी के लिए छाँव में बैड तैयार करें और उस पर बीज बोयें 25-35° सैं. मी तापमान पर नयें पौधों का तेज़ी से विकास होता है 6 हफ्तों में पौधे, जब इनका दूसरा पत्ता निकलना शुरू हो जाता है, तब यह पॉलीथिन के लिफाफ़े में डालकर लगाने के लिए तैयार हो जाता है बिजाई से 3-5 महीने के बाद यह पौधे मुख्य खेत में लगाने के लिए तैयार हो जाते है मुख्य खेत में पनीरी ज्यादातर बारिश के मौसम में लगाई जाती है बिजाई से 3-5 महीने बाद नयें पौधे मुख्य खेत में लगाएं जाते है नयें पौधे गड्ढों में मानसून के शुरू होने पर लगाएं जाते है बिजाई के समय नीम के तत्वों के साथ-साथ फास्फेट 50 ग्राम और गन्डोयां खाद 250 ग्राम प्रति गड्ढे में डालें नीम के तत्व पौधों को दीमक से बचाते है पहले साल NPK की 50 ग्राम मात्रा डालें दूसरे साल 17:17:17@ 50 ग्राम प्रति पौधे को डालें हाथों से गोड़ाई करते रहें और नदीनों के हमले की जाँच करते रहें शुरुआती समय में खेत को नदीन-मुक्त रखने के लिए दो से तीन हाथों से गोड़ाई की जरूरत होती है मुख्य खेत में पनीरी लगाने के तुरंत बाद सिंचाई करें मानसून में सिंचाई की जरूरत नहीं होती, पर अगर मानसून में देरी हो जाएँ या बढ़िया तरीके के साथ ना हो तों सुरक्षित सिंचाई करें सफेदा सोखे को सहन करने वाली फसल है, पर उचित पैदावार के लिए पूरे विकास वाले समय में कुल 25 सिंचाइयों की जरूरत होती है सिंचाई की ज्यादातर जरूरत गर्मियों में और काफी हद तक सर्दियों में होती है टिशू के द्वारा बिजाई से 5 साल में 50 से 76 मि.ली. टन पैदावार प्राप्त की जा सकती है, जबकि मूल बिजाई से 30 से 50 मि.ली. टन पैदावार प्राप्त की जा सकती है फसल की पैदावार खेत प्रबंध, पौधे का घनत्व, जलवायु आदि के अनुसार कम-ज्यादा भी हो सकती है इसके पेड़ आप नजदीकी नर्सरी से ले सकते है और इसके पेड़ भी आप अपनी नजदीकी टिम्बर मार्किट में बेच सकते है धन्यवाद

ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਜੀ ਤੁਸੀ ਡਾ ਦਲਾਲ ਘੋਲ ਦੀ ਸਪਰੇ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਡਾ.ਦਲਾਲ ਘੋਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ • 2.5 ਕਿਲੋ ਯੂਰੀਆ, 2.5 ਕਿਲੋ ਡੀ.ਏ.ਪੀ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਕਿਲੋ ਜ਼ਿੰਕ (21% ਵਾਲ਼ੀ) ਲਓ • ਡੀ.ਏ.ਪੀ. ਨੂੰ ਛਿੜਕਾਅ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਭਿਓਂ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿਓ ਅਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 2-3 ਵਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਰਹੋ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਡੀ.ਏ.ਪੀ. ਖਾਦ ਵਿੱਚ ਮੌ.... (Read More)

ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਜੀ ਤੁਸੀ ਡਾ ਦਲਾਲ ਘੋਲ ਦੀ ਸਪਰੇ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਡਾ.ਦਲਾਲ ਘੋਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ • 2.5 ਕਿਲੋ ਯੂਰੀਆ, 2.5 ਕਿਲੋ ਡੀ.ਏ.ਪੀ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਕਿਲੋ ਜ਼ਿੰਕ (21% ਵਾਲ਼ੀ) ਲਓ • ਡੀ.ਏ.ਪੀ. ਨੂੰ ਛਿੜਕਾਅ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਭਿਓਂ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿਓ ਅਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 2-3 ਵਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਰਹੋ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਡੀ.ਏ.ਪੀ. ਖਾਦ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲ ਜਾਣਗੇ • ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛਿੜਕਾਅ ਵੇਲੇ ਯੂਰੀਆ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਕ ਨੂੰ ਵੀ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਪਲਾਸਟਿਕ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੋਲ ਲਓ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 100 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੋਲ ਕੇ ਫਸਲ ‘ਤੇ ਛਿੜਕੋ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇੱਕ ਪੈਮਾਨਾ ਤਿਆਰ ਲਓ ਅਤੇ ਹਰ ਟੈਂਕੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਘੋਲੀ ਹੋਈ ਖਾਦ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹੋ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਪਾਣੀ ਮਿਲਾ ਲਓ • ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਇਹ ਘੋਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਧਾਤੂ ਦੇ ਬਰਤਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇਸ ਘੋਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ 100 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਨਾ ਘੱਟ ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ • ਫਸਲ ‘ਤੇ ਘੋਲ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸਾਧਾਰਣ ਰੱਖੋ ਪੌਦੇ ‘ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਗ੍ਹਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘੋਲ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਨਾ ਕਰੋ ਇਸ ਨਾਲ ਪੌਦੇ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਸ ਸਪਰੇਅ ਨਾਲ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਮਿਲ ਜਾਣਗੇ ਧੰਨਵਾਦ

ਗਗਨਦੀਪ ਜੀ ਚੀਕਣੀ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਦੋਮਟ ਮਿੱਟੀ ਕੇਲੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲਈ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕੇਲੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਪੀ ਐਚ 6 ਤੋਂ 7.5 ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕੇਲਾ ਉਗਾਉਣ ਦੇ ਲਈ, ਵਧੀਆਂ ਨਿਕਾਸ ਵਾਲੀ, ਪੂਰੀ ਉਪਜਾਊ ਅਤੇ ਨਮੀ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਚੁਣੋ ਉੱਚ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਯੁਕਤ ਮਿੱਟੀ , ਲੋੜੀਦੇ ਫਾਸਫੋਰਸ ਅਤੇ ਉੱਚ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਪੋਟਾਸ਼ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਕੇਲੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਧੀਆ ਹੁੰ.... (Read More)

ਗਗਨਦੀਪ ਜੀ ਚੀਕਣੀ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਦੋਮਟ ਮਿੱਟੀ ਕੇਲੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲਈ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕੇਲੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਪੀ ਐਚ 6 ਤੋਂ 7.5 ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕੇਲਾ ਉਗਾਉਣ ਦੇ ਲਈ, ਵਧੀਆਂ ਨਿਕਾਸ ਵਾਲੀ, ਪੂਰੀ ਉਪਜਾਊ ਅਤੇ ਨਮੀ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਚੁਣੋ ਉੱਚ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਯੁਕਤ ਮਿੱਟੀ , ਲੋੜੀਦੇ ਫਾਸਫੋਰਸ ਅਤੇ ਉੱਚ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਪੋਟਾਸ਼ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਕੇਲੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਾਣੀ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀ , ਘੱਟ ਹਵਾਦਾਰ ਅਤੇ ਘੱਟ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਖੇਤੀ ਨਾ ਕਰੋ ਰੇਤਲੀ, ਨਮਕ ਵਾਲੀ, ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਭਰਭੂਰ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾ ਚੀਕਣੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨਾ ਕਰੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਸਮਾਂ :- Grand Naine: ਇਹ ਕਿਸਮ 2008 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਏਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਉਣਯੋਗ ਕਿਸਮ ਹੈ ਇਹ ਔਸਤਨ 25-30 ਕਿੱਲੋ ਗੁੱਛੇ ਕੱਢਦੀ ਹੈ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 3 ਤੋਂ 4 ਵਾਰ ਵਹਾਈ ਕਰੋ ਆਖਰੀ ਵਹਾਈ ਦੇ ਸਮੇਂ, 10 ਟਨ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਗਲੀ ਹੋਈ ਰੂੜੀ ਦੀ ਖਾਦ ਜਾਂ ਗਾਂ ਦਾ ਗਲਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਗੋਹਾ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਮਿਲਾਓ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਸਮਤਲ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਬਲੇਡ ਹੈਰੋ ਜਾਂ ਲੇਜ਼ਰ ਲੈਵਲਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰੋ ਉਹ ਖੇਤਰ ਜਿੱਥੇ ਨੀਮਾਟੋਡ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉੱਥੇ ਪਨੀਰੀ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਮਾਟੀਸਾਈਡ ਅਤੇ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਧੂਣੀ ਕਰੋ ਬਿਜਾਈ ਦੇ ਲਈ ਅੱਧ-ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਮਾਰਚ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਫਤਾ ਸਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਉੇੱਚ ਨਮੀ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਜਿਵੇਂ 5-7° ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਪਨੀਰੀ ਲਾਉਣ ਲਈ 1.8 ਮੀਟਰ x 1.8 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਫਾਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕੇਲੇ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 45 X 45 X 45 ਸੈਂ.ਮੀ. ਜਾਂ 60 X 60 X 60 ਸੈਂ.ਮੀ. ਅਕਾਰ ਦੇ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਲਗਾਓ ਟੋਇਆਂ ਨੂੰ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲਾ ਛੱਡੋ , ਇਸ ਨਾਲ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਕੀਟ ਮਰ ਜਾਣਗੇ ਟੋਇਆਂ ਨੂੰ 10 ਕਿੱਲੋ ਰੂੜੀ ਦੀ ਖਾਦ ਜਾਂ ਗਲਿਆ ਹੋਇਆ ਗੋਬਰ, ਨਿੰਮ ਕੇਕ 250 ਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਕਾਰਬੋਫਿਊਰਨ 20 ਗ੍ਰਾਮ ਨਾਲ ਭਰੋ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾਓ ਪਨੀਰੀ ਡੂੰਘੀ ਨਾ ਲਾਓ ਇਸਦੀ ਬਿਜਾਈ ਪਨੀਰੀ ਲਾ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੇਕਰ ਫਾਸਲਾ 1.8x1.5 ਮੀਟਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਵਿੱਚ 1452 ਪੌਦੇ ਲਗਾਓ ਜੇਕਰ ਫਾਸਲਾ 2 ਮੀਟਰ x 2.5 ਮੀਟਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਏਕੜ ਵਿੱਚ 800 ਪੌਦੇ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਨੀਰੀ ਲਾਉਣ ਲਈ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਸੰਕਰਮਣ ਰਹਿਤ ਜੜ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਰ੍ਹਾਈਜ਼ੋਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਪਨੀਰੀ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੋਵੋ ਅਤੇ ਕਲੋਰਪਾਇਰੀਫੋਸ 20 ਈ ਸੀ 2.5 ਮਿ.ਲੀ. ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੁਬੋ ਦਿਓ ਫਸਲ ਨੂੰ ਰ੍ਹਾਈਜ਼ੋਮ ਦੀ ਭੂੰਡੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਪਨੀਰੀ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਰਬੋਫਿਊਰਨ 3 % ਸੀ ਜੀ 33 ਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਡੁਬੋ ਦਿਓ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 72 ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਕਾਓ ਗੰਢਾਂ ਨੂੰ ਨੀਮਾਟੋਡ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕਾਰਬੋਫਿਊਰਨ 3% ਸੀ ਜੀ@50 ਗ੍ਰਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਜੜ੍ਹ ਦਾ ਉਪਚਾਰ ਕਰੋ ਫਿਊਜ਼ੈਰੀਅਮ ਸੋਕੇ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਲਈ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਬੈਂਡਾਜ਼ਿਮ 2 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ 15-20 ਮਿੰਟ ਲਈ ਡੁਬੋ ਦਿਓ ਕੇਲਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਫਸਲ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਜਿਆਦਾ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਨਹੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਇਸਦੇ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਜਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਵਧੀਆ ਪੈਦਾਵਾਰ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ 70-75 ਸਿੰਚਾਈਆਂ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ 7-8 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਫਾਸਲੇ ਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਕਰੋ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ 4-5 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਫਾਸਲੇ ਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਕਰੋ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੰਚਾਈ ਕਰੋ ਜਿਅਦਾ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਖੇਤ ਵਿੱਚੋ ਕੱਢ ਦਿਓ ਕਿਉਕਿ ਇਹ ਪੌਦੇ ਦੀ ਨੀਂਹ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰੇਗਾ ਪਨੀਰੀ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਸਲ 11-12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਮੰਡੀ(ਮਾਰਕਿਟ) ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੇਲੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਤੁੜਾਈ ਕਰੋ ਲੋਕਲ ਮੰਡੀ ਲਈ ਫਲਾਂ ਦੀ ਤੁੜਾਈ ਪੱਕਣ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਲਈ 75-80% ਪੱਕ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਫਲ ਦੀ ਤੁੜਾਈ ਕਰੋ ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿਰਯਾਤ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਦੂਸਰੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਉਸੇ ਦਿਨ ਤੁੜਾਈ ਕਰੋ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਲ ਦੀ ਤੁੜਾਈ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਤੁੜਾਈ ਨਾ ਕਰੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਹਿਰ ਦਾ contact ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਤੁਹਾਡਾ ਜੋ ਵੀ ਸਵਾਲ ਹੈ ਤੁਸੀ ਐੱਪ ਤੇ ਪਾਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਮਾਹਿਰਾਂ ਵਲੋਂ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਏਗਾ ਧੰਨਵਾਦ

Vijay rana ji Polyhouse or a greenhouse is a house or a structure made of translucent material like glass or polyethylene where the plants grow and develop under controlled climatic conditions. The size of structure can differ from small shacks to big-size buildings as per the need. Above all, a greenhouse is a glass house whose interiors become warm when exposed to sunbeams as the house stops the greenhouse gas to leave. So when it is cold outside, the temperature inside is survival friendly and warm for the plants. Based on environmental control system, polyhouse are of two types:Naturally ventilated polyhouse - This type of polyhouse or greenhouse does not have any environmental control system except for sufficient ventilation and fogger system to save the crops from bad weather condi.... (Read More)

Vijay rana ji Polyhouse or a greenhouse is a house or a structure made of translucent material like glass or polyethylene where the plants grow and develop under controlled climatic conditions. The size of structure can differ from small shacks to big-size buildings as per the need. Above all, a greenhouse is a glass house whose interiors become warm when exposed to sunbeams as the house stops the greenhouse gas to leave. So when it is cold outside, the temperature inside is survival friendly and warm for the plants. Based on environmental control system, polyhouse are of two types:Naturally ventilated polyhouse - This type of polyhouse or greenhouse does not have any environmental control system except for sufficient ventilation and fogger system to save the crops from bad weather conditions and natural pests and diseases.Environmental controlled polyhouse - They are constructed primarily to extend the growing period of crops or to increase the off-season yield by controlling the light, temperature, humidity, etc.Thank you

Dinesh kumar जी तिल की खेती के लिए अच्छे निकास वाली हल्की से दरमियानी मिट्टी जिसमें पानी को बांधने की अच्छी क्षमता हो, उपयुक्त होती है मिट्टी की पी एच 5 से 8 होनी चाहिए क्षारीय और तेजाबी मिट्टी में तिल की खेती ना करें प्रसिद्ध किस्में :-Punjab Til No.2 , RT 346.खेत की देसी हल की सहायता से एक बार जोताई करें उसके बाद 1-2 तिरछी जोताई करें.... (Read More)

Dinesh kumar जी तिल की खेती के लिए अच्छे निकास वाली हल्की से दरमियानी मिट्टी जिसमें पानी को बांधने की अच्छी क्षमता हो, उपयुक्त होती है मिट्टी की पी एच 5 से 8 होनी चाहिए क्षारीय और तेजाबी मिट्टी में तिल की खेती ना करें प्रसिद्ध किस्में :-Punjab Til No.2 , RT 346.खेत की देसी हल की सहायता से एक बार जोताई करें उसके बाद 1-2 तिरछी जोताई करें मिट्टी को समतल करें ताकि खेत में पानी खड़ा ना हो सके राजस्थान में खरीफ मौसम में तिल की खेती की जाती है तिल की खेती के लिए आखिरी जून से शुरूआती जुलाई का समय उपयुक्त होता है दो कतारों में 35 सैं.मी. और दो पौधों में 15 सैं.मी. फासले का प्रयोग करें तिल के बीजों को गहराई में ना बोयें बीजों को 2-3 सैं.मी. की गहराई में बोयें तिल की बिजाई के लिए बुरकाव या कतारों में बीज बो कर, ढंग प्रयोग किए जाते हैं धन्यवाद

गुरदीप जी आप गेहूं के ऊपर डॉ दलाल घोल की स्प्रे कर सकते है डॉ. दलाल घोल तैयार करने का फॉर्मूला: • 2.5 किलो यूरिया, 2.5 किलो डी.ए.पी. और आधा किलो जिंक (21 प्रतिशत वाली) लें • डी.ए.पी. को छिड़काव से एक दिन पहले प्लास्टिक या मिट्टी के बर्तन में भिगोकर रख दें और दिन में 2—3 बार इसे डंडे से हिलाते रहें इस प्रक्रिया से डी.ए.पी. खा.... (Read More)

गुरदीप जी आप गेहूं के ऊपर डॉ दलाल घोल की स्प्रे कर सकते है डॉ. दलाल घोल तैयार करने का फॉर्मूला: • 2.5 किलो यूरिया, 2.5 किलो डी.ए.पी. और आधा किलो जिंक (21 प्रतिशत वाली) लें • डी.ए.पी. को छिड़काव से एक दिन पहले प्लास्टिक या मिट्टी के बर्तन में भिगोकर रख दें और दिन में 2—3 बार इसे डंडे से हिलाते रहें इस प्रक्रिया से डी.ए.पी. खाद में मौजूद पोषक तत्व अच्छी तरह मिल जायेंगे • इसके बाद छिड़काव के समय यूरिया और जिंक को अलग अलग प्लास्टिक या मिट्टी के बर्तनों में पानी में घोल लें इसके बाद 100 लीटर पानी में इन्हें घोलकर फसल पर छिड़कें या फिर एक पैमाना तैयार कर लें और हर टैंकी में उस पैमाने के अनुसार घोली हुई खाद डालते रहें और बाकी पानी मिला लें • इस बात का खास ध्यान रखें कि यह घोल तैयार करने के लिए किसी धातु के बर्तन का प्रयोग ना किया जाये और इस घोल का प्रयोग सिर्फ 100 लीटर पानी में ही किया जाये, ना कम ना ज्यादा • फसल पर घोल की प्रक्रिया साधारण रखें पौधे पर एक ही जगह ज्यादा घोल का छिड़काव ना करें इससे पौधे के पत्तों को नुकसान पहुंच सकता है इस स्प्रे से पौधों को भरपूर पोषक तत्व मिल जायेंगे धन्यवाद

ਬਾਜਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੀਫਰ ਦੀ ਗ੍ਰੋਥ ਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫੀਡ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਫੀਡ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਫਾਰਮੂਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿਤੀ ਗਈ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਸਮੱਗਰੀ• 10 ਕਿਲੋ ਸੋਇਆਬੀਨ• 8 ਕਿਲੋ ਵੜੇਵਿਆਂ ਦੀ ਖਲ• 9 ਸਰੋਂ ਦੀ ਖਲ• 40 ਕਿਲੋ ਚੋਕਰ• 20 ਕਿਲੋ ਕਣਕ ਜਾਂ ਮੱਕੀ• 10 ਕਿਲੋ ਛੋਲੇ• 1 ਕਿਲੋ ਨਮਕ• 2 ਮ�.... (Read More)

ਬਾਜਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੀਫਰ ਦੀ ਗ੍ਰੋਥ ਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫੀਡ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਫੀਡ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਫਾਰਮੂਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿਤੀ ਗਈ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਸਮੱਗਰੀ• 10 ਕਿਲੋ ਸੋਇਆਬੀਨ• 8 ਕਿਲੋ ਵੜੇਵਿਆਂ ਦੀ ਖਲ• 9 ਸਰੋਂ ਦੀ ਖਲ• 40 ਕਿਲੋ ਚੋਕਰ• 20 ਕਿਲੋ ਕਣਕ ਜਾਂ ਮੱਕੀ• 10 ਕਿਲੋ ਛੋਲੇ• 1 ਕਿਲੋ ਨਮਕ• 2 ਮਿਨਰਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ਇਸ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਤੋਂ ਤੁਸੀ ਫੀਡ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਇਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਹਿੰਗੀ ਜਰੂਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਗ੍ਰੋਥ ਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇੰਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਫੀਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂ ਦਾ ਭਾਰ ਵੀ ਜਲਦੀ ਵੱਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਦੁੱਧ ਵੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਜੋ ਵੀ ਸਰੀਰ ਦੀਆ ਲੋੜਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ

आप भैंस को रोजाना 30—35 किलो हरा चारा देना शुरू करें और उसमें 4—5 किलो तूड़ी मिक्स करके दें बाकि आप हर तीन महीने के बाद डीवार्मिंग जरूर करवायें आप उसे किसी अच्छी कंपनी की फीड देनी शुरू करें या फिर आप घर में भी फीड तैयार करके दे सकते है इसके साथ आप Enerboost powder 100 ग्राम रोजाना देना शुरू करें इससे कमज़ोरी नहीं आएगी बाकि आप .... (Read More)

आप भैंस को रोजाना 30—35 किलो हरा चारा देना शुरू करें और उसमें 4—5 किलो तूड़ी मिक्स करके दें बाकि आप हर तीन महीने के बाद डीवार्मिंग जरूर करवायें आप उसे किसी अच्छी कंपनी की फीड देनी शुरू करें या फिर आप घर में भी फीड तैयार करके दे सकते है इसके साथ आप Enerboost powder 100 ग्राम रोजाना देना शुरू करें इससे कमज़ोरी नहीं आएगी बाकि आप लेवे के लिए रोजाना Vitum-H liqued 10ml दे सकते है इससे विटामिन की कमी भी पूरी होती रहती है