Experts Q&A Search

Sir, It can be grown on wide range of soil from sandy loam to black soils. It gives best result when grown under fertile, well-drained soil. It can tolerate slight alkaline soil. Avoid sowing in acidic also waterlogging soil. Ideal pH is around 6.5-8. Crop rotation follows in Punjab, Rice/Maize - Potato-Sunflower, Rice-Toria-Sunflower, Cotton-sunflower, Sugarcane-sugarcane ratoon-sunflower and kharif-fodder - toria-sunflower. Varities of sunflower such as Jwalamukhi, GKSFH 2002, SH 3322, PSFH 118, PSH 569, PSH 996 can be cultivated, To prepare fine seed bed, carry out two to three ploughing operation followed by planking. To obtain good yield, complete sowing should be done by January end. In case of delay in sowing, when it is to be done in February, use transplanting method as direct so.... (Read More)

Sir, It can be grown on wide range of soil from sandy loam to black soils. It gives best result when grown under fertile, well-drained soil. It can tolerate slight alkaline soil. Avoid sowing in acidic also waterlogging soil. Ideal pH is around 6.5-8. Crop rotation follows in Punjab, Rice/Maize - Potato-Sunflower, Rice-Toria-Sunflower, Cotton-sunflower, Sugarcane-sugarcane ratoon-sunflower and kharif-fodder - toria-sunflower. Varities of sunflower such as Jwalamukhi, GKSFH 2002, SH 3322, PSFH 118, PSH 569, PSH 996 can be cultivated, To prepare fine seed bed, carry out two to three ploughing operation followed by planking. To obtain good yield, complete sowing should be done by January end. In case of delay in sowing, when it is to be done in February, use transplanting method as direct sowing cause reduction in yield also delay sowing causes high pest and disease incidence. To obtain good yield, complete sowing of sunflower by January end. In case of delay in sowing, when it is to be done in February, use transplanting method as direct sowing cause reduction in yield also delay sowing causes high pest and disease incidence. Use spacing of 60 cm between the rows while keep plant to plant distance of 30 cm. Sow the seeds at depth of 4-5 cm. For sowing dibbling method used. Also placing seeds on flat bed or ridge with help of row crop planter is used for sunflower sowing.Use transplanting method in case of delay sowing. 30 sq.m of nursery is suitable for transplanting one acre land. Use seed rate of 1.5 kg. Prepared nursery 30 days before transplanting. For preparing seed bed, mix 0.5 kg Urea and 1.5 kg Single superphosphate. Cover seed bed with transparent polythene sheet and prepared tunnel. Remove polythene sheet after seedling emergence. When seedling are at 4 leaf stage, they are ready for transplanting. Irrigate nursery before uprooting crop for transplanting. Use seed rate of 2-3 kg/acre for sowing. For hybrid use seed rate of 2-2.5kg/acre.Before sowing for quick germination, soak seeds in water for 24 hour and shade dry. Then treat seeds with Thiram@2gm per kg of seeds. It will protect seeds from soil borne pest and disease. To protect crop from downy mildew, treat seeds with Metalaxyl@6gm per kg of seeds. Treat seeds with Imidacloprid@5-6ml per kg of seeds. Apply 4-5 ton of well decomposed cow dung per acre in soil two to three weeks before sowing. Overall apply N:P@ 24:12 kg/acre in form of Urea@50kg, SSP@75kg in soil. For accurate dose of fertilizer do soil testing and apply doses on basis of it. Apply half dose of nitrogen and full dose of P at time of sowing. Apply rest of nitrogen 30days after sowing. In case of irrigated crop, apply remaining half dose of Nitrogen in two equal splits, first 30days after sowing while remaining after 15 days.Keep sunflower field weed free during first 45days of crop period and irrigate the crop at critical stages. Two to three weeks after sowing, complete first weeding operation followed by second weeding operation three weeks afterwards. To control weeds chemically, spray them with Pendimethalin@1Ltr in 150-200 Ltr per acre as pre-emergence herbicide within 2-3 days after sowing. Protect crop from lodging when crop is 60-70 cm tall but before flowering complete earthling up operation.Depending upon soil type, weather condition, generally nine to ten irrigation are required to crop. Apply first irrigation one month after sowing. When crop is at 50% flowering, soft and hard dough stage is critical for irrigation. Water stress during this stage leads to severe yield loss. Avoid excessive or two frequent irrigation as it increases chances of wilt and root rot attacked. In case of heavy soil apply irrigation at interval of 20-25 days and 8-10 days in case of light soil. thank you

ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਜੀ, ਇਹ ਦਰਮਿਆਨੀ ਭਾਰੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਗਣ ਵਾਲੀ ਫਸਲ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਹਲਕੀਆਂ ਮੈਰਾ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ,ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਿਕ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦੀ ਹੈ ਤੁਸੀ ਬਰਸੀਮ ਦਿਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਜਿਵੇ ਕੇ BL 1 , BL 10, BL 42 , BL 43 ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਬਿਜਾਈ ਦੇ ਲਈ ਜਮੀਨ ਪੱਧਰੀ ਹੋਣ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਫਸਲ ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਜਮੀਨ ਵ.... (Read More)

ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਜੀ, ਇਹ ਦਰਮਿਆਨੀ ਭਾਰੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਗਣ ਵਾਲੀ ਫਸਲ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਹਲਕੀਆਂ ਮੈਰਾ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ,ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਿਕ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦੀ ਹੈ ਤੁਸੀ ਬਰਸੀਮ ਦਿਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਜਿਵੇ ਕੇ BL 1 , BL 10, BL 42 , BL 43 ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਬਿਜਾਈ ਦੇ ਲਈ ਜਮੀਨ ਪੱਧਰੀ ਹੋਣ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਫਸਲ ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਜਮੀਨ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਜਿਆਦਾਂ ਦੇਰ ਖੜਾ ਨਹੀ ਰਹਿਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹਰੇਕ ਵਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਹਾਗਾ ਫੇਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਹਫਤੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਕਤੂਬਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹਫਤਾ ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈ ਛਿੱਟੇ ਨਾਲ ਬਿਜਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਹ ਮੌਸਮ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਛਿੱਟੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਬੀਜ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ 4-5 ਸੈ:ਮੀ: ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਇਸਦੀ ਬਿਜਾਈ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਬਰਸੀਮ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਛਿੱਟੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਬੀਜ ਨਦੀਨ ਰਹਿਤ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਬੀਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿਉ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਬੀਜ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰ ਤੈਰਨ ਲੱਗ ਜਾਣ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੳ .ਬੀਜ ਦੀ ਮਾਤਰਾ 8-10 ਕਿਲੋਂ ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ .ਵਧੇਰੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਚਾਰੇ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ 750 ਗ੍ਰਾਮ ਬੀਜ ਨਾਲ ਰਲਾ ਕੇ ਛਿੱਟਾ ਦਿਓ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਬੀਜ ਦੀ ਸੋਧ ਰਾਈਜ਼ੋਬੀਅਮ ਨਾਲ ਕਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 50 ਗ੍ਰਾਮ ਗੁੜ ਅਤੇ ਰਾਈਜ਼ੋਬੀਅਮ ਦਾ ਟੀਕਾ 500 ML ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਘੋਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਫਿਰ ਇਸ ਘੋਲ ਨੂੰ ਬੀਜ ਉੱਪਰ ਛਿੜਕ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਨੂੰ ਛਾਵੇ ਸੁਕਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਬਿਜਾਈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ,ਫਾਸਫੋਰਸ 10:30 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (ਯੂਰੀਆਂ 22 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਸਿੰਗਲ ਸੁਪਰਫਾਸਫੇਟ 185 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਪਾਉ ਬੂਈਂ ਬਰਸੀਮ ਦਾ ਖਤਰਨਾਕ ਨਦੀਨ ਹੈ ਇਸਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਫਲੋਕਲਾਰਾਲਿਨ 400 ਮਿ.ਲੀ. ਨੂੰ 200 ਲੀ. ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੋ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਹਲਕੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ 3-5 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਭਾਰੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ 6-8 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਲਗਾਓ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ 10-15 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵਕਫੇ ਤੇ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ 8-10 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵਕਫੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਲਗਾਓ ਫ਼ਸਲ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ 30 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਵੱਢਣ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ 40 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵਕਫ਼ੇ ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਤੇ 30 ਦਿਨਾਂ ਤੇ ਕਟਾਈ ਕਰੋ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਆਚਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਸਨੂੰ 20% ਮੱਕੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਧੰਨਵਾਦ

श्रीमान जी, नर्सरी तैयार करने के उचित समय मध्य-अक्तूबर से मध्य-नवबंर होता है नए पौधे मध्य-दिसंबर से मध्य-जनवरी तक रोपाई के लिए तैयार हो जाते है नर्सरी में बीज 1-2 सैं.मी. गहराई पर बोयें एक एकड़ खेत की पनीरी तारे करने के लिए 4-5 किलो बीजों की जरूरत होती है उखेड़ा रोग और कांव-गियारी से बचाव के लिए थीरम 2 ग्राम+बेनोमाइल.... (Read More)

श्रीमान जी, नर्सरी तैयार करने के उचित समय मध्य-अक्तूबर से मध्य-नवबंर होता है नए पौधे मध्य-दिसंबर से मध्य-जनवरी तक रोपाई के लिए तैयार हो जाते है नर्सरी में बीज 1-2 सैं.मी. गहराई पर बोयें एक एकड़ खेत की पनीरी तारे करने के लिए 4-5 किलो बीजों की जरूरत होती है उखेड़ा रोग और कांव-गियारी से बचाव के लिए थीरम 2 ग्राम+बेनोमाइल 50 डब्लयू पी 1 ग्राम प्रति लीटर पानी के साथ प्रति किलो बीजों का उपचार करें रासायनिक उपचार के बाद बायो-एजेंट ट्राईकोडरमा विराइड 2 ग्राम के साथ प्रति किलो बीजों का उपचार करने की सिफारिश की जाती है ऐसा करने से नए पौधे मिट्टी से पैदा होने वाली और अन्य बीमारीयों से बच जाते हैं बिजाई से 10 दिन पहले 20 टन रूड़ी की खाद डालें नाइट्रोजन 40 किलो(यूरिया 90 किलो), फासफोरस 20 किलो(सिंगल सुपर फासफेट 125 किलो) और पोटाश 20 किलो(मिउरेट ऑफ़ पोटाश 35 किलो) प्रति एकड़ डालें फासफोरस और पोटाश की पूरी मात्रा और नाइट्रोजन की आधी मात्रा रोपण के समय डालें बाकि बची हीउ नाइट्रोजन टॉप ड्रेसिंग (मिट्टी में मिलाना) के तौर पर रोपण के चार हफ्ते बाद डालें धन्यवाद

ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਜੀ, ਵਧੀਆ ਨਿਕਾਸ ਵਾਲੀ ਰੇਤਲੀ ਦੋਮਟ ਜਾਂ ਹਲਕੀ ਲਾਲ ਮਿੱਟੀ, ਜਿਸਦਾ 7.5-8.0 pH ਹੋਵੇ, ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਨਮੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਸੋਖਣ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਇਸਦੇ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਵਿਰਲੀ, ਡੂੰਘੀ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਨਿਕਾਸ ਵਾਲੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਵਧੀਆ ਨਿਕਾਸ ਵਾਲੀ ਕਾਲੀ ਜਾਂ ਭਾਰੀ ਮਿੱਟੀ ਇਸਦੀ ਖੇਤੀ ਲਈ ਅਨੁਕੂ�.... (Read More)

ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਜੀ, ਵਧੀਆ ਨਿਕਾਸ ਵਾਲੀ ਰੇਤਲੀ ਦੋਮਟ ਜਾਂ ਹਲਕੀ ਲਾਲ ਮਿੱਟੀ, ਜਿਸਦਾ 7.5-8.0 pH ਹੋਵੇ, ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਨਮੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਸੋਖਣ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਇਸਦੇ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਵਿਰਲੀ, ਡੂੰਘੀ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਨਿਕਾਸ ਵਾਲੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਵਧੀਆ ਨਿਕਾਸ ਵਾਲੀ ਕਾਲੀ ਜਾਂ ਭਾਰੀ ਮਿੱਟੀ ਇਸਦੀ ਖੇਤੀ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿਸਮਾਂ ਜਿਵੇ ਕੇ Jawahar Asgand-20 and Jawahar Asgand-134, Raj Vijay Ashwagandha-100, Rakshita and Poshita, WSR, Nagori ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲਈ, ਭੁਰਭੁਰੀ ਅਤੇ ਸਮਤਲ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਭੁਰਭੁਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਖੇਤ ਨੂੰ 2-3 ਵਾਰ ਵਾਹੋ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਿਸਕ ਜਾਂ ਹੈਰੋ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਵਾਹੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰੂੜੀ ਦੀ ਖਾਦ ਪਾਓ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅਪ੍ਰੈਲ-ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕਰੋ ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲਈ ਜੂਨ-ਜੁਲਾਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਰਸਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰੋ ਪੁੰਗਰਾਅ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਦੀ ਦਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚਲਾ ਫਾਸਲਾ 20-25 ਸੈ.ਮੀ. ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚਲਾ ਫਾਸਲਾ 10 ਸੈ.ਮੀ. ਰੱਖੋ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ 1-3 ਸੈ.ਮੀ. ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਤੇ ਬੀਜੋ ਇਸਦੀ ਬਿਜਾਈ ਪਨੀਰੀ ਮੁੱਖ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਲਾ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਵਧੀਆ ਕਿਸਮਾਂ ਲਈ 4-5 ਕਿਲੋ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਫਸਲ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ, ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਥੀਰਮ ਜਾਂ ਡੀਥੇਨ ਐੱਮ 45 (ਇਨੋਫਿਲ ਐੱਮ45) 3 ਗ੍ਰਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧੋ ਸੋਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸੁਕਾਓ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਵਰਤੋ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਭੁਰਭੁਰਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਹਲ ਨਾਲ ਵਾਹੋ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਤਵੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਹੋ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜੈਵਿਕ ਤੱਤ ਪਾਓ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਬੀਜ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਤਿਆਰ ਨਰਸਰੀ ਬੈੱਡਾਂ ਤੇ ਬੀਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਰੋਪਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 10-20 ਟਨ ਰੂੜੀ ਦੀ ਖਾਦ, 15 ਕਿਲੋ ਯੂਰੀਆ ਅਤੇ 15 ਕਿਲੋ ਫਾਸਫੋਰਸ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਾਓ ਬੀਜ 5-7 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੰਗਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 35 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਪਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਰੋਪਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਿਕ ਪਾਣੀ ਦਿਓ ਤਾਂ ਜੋ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪੁੱਟਿਆ ਜਾ ਸਕੇ 60 ਸੈ.ਮੀ. ਫਾਸਲੇ ਤੇ ਮੌਜੂਦ 40 ਸੈ.ਮੀ. ਚੌੜੀਆਂ ਵੱਟਾਂ ਤੇ ਰੋਪਣ ਕਰੋ ਖੇਤ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸਮੇਂ, ਲਗਭਗ 4-8 ਟਨ ਰੂੜੀ ਦੀ ਖਾਦ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਪਾਓ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਾ ਦਿਓ ਫਿਰ ਸੁਹਾਗੇ ਨਾਲ ਖੇਤ ਨੂੰ ਪੱਧਰਾ ਕਰੋ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਸਾਇਣਿਕ ਖਾਦ ਜਾਂ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਚਿਕਿਤਸਕ ਪੌਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਦੁਆਰਾ ਉੱਗਦਾ ਹੈ ਕੁੱਝ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੂੜੀ ਦੀ ਖਾਦ, ਵਰਮੀ ਕੰਪੋਸਟ, ਹਰੀ ਖਾਦ ਆਦਿ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਕੁੱਝ ਬਾਇਓ-ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ, ਜੋ ਕਿ ਨਿੰਮ, ਚਿਤਰਕਮੂਲ, ਧਤੂਰਾ, ਗਊ-ਮੂਤਰ ਆਦਿ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ 6 ਕਿਲੋ(ਯੂਰੀਆ 14 ਕਿਲੋ) ਅਤੇ ਫਾਸਫੋਰਸ 6 ਕਿਲੋ (ਸਿੰਗਲ ਸੁਪਰ ਫਾਸਫੇਟ 38 ਕਿਲੋ) ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਖੇਤ ਨੂੰ ਨਦੀਨ ਮੁਕਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦੋ ਗੋਡੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਪਹਿਲੀ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ 20-25 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਦੂਜੀ, ਪਹਿਲੀ ਗੋਡੀ ਤੋਂ 20-25 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਨਦੀਨਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਈਸੋਪ੍ਰੋਟਿਊਰੋਨ 200 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਅਤੇ ਗਲਾਈਫੋਸੇਟ 600 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਪਾਓ ਬੇਲੋੜੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਫਸਲ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਵਰਖਾ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਹੋਣ ਤਾਂ ਸਿੰਚਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ 1-2 ਵਾਰ ਜੀਵਨ-ਰੱਖਿਅਕ ਸਿੰਚਾਈਆਂ ਕਰੋ ਸੇਂਜੂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ, 10-15 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਿੰਚਾਈ ਕਰੋ ਪਹਿਲੀ ਸਿੰਚਾਈ ਪੁੰਗਰਾਅ ਤੋਂ 30-35 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੂਜੀ ਸਿੰਚਾਈ 60-70 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਕਰੋ ਪੌਦਾ 160-180 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਟਾਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ਕ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਕਰੋ, ਜਦੋਂ ਪੱਤੇ ਸੁੱਕ ਰਹੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਫਲਾਂ ਰੰਗ ਲਾਲ-ਸੰਤਰੀ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਇਸਦੀ ਕਟਾਈ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਹੱਥੀਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਟ ਕੇ ਜਾਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਾਵਰ ਟਿਲਰ ਜਾਂ ਕੰਟਰੀ ਪਲੋਅ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕਟਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੌਦੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 8-10 ਸੈ.ਮੀ. ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸੁਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਂਟੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵੇਚਣ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਟੀਨ ਦੇ ਬਕਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਜਿੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਹ ਉੱਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁੱਲ ਤੇ ਵਿਕੇਗੀ ਇਸਦੇ ਬੇਰਾਂ ਵਰਗੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਵੱਖ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸੁਕਾ ਕੇ ਪੀਹ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੋਂ ਬੀਜ ਲਏ ਜਾ ਸਕਣ ਧੰਨਵਾਦ

श्रीमान जी, इसे सभी प्रकार की मिट्टी जिसमें जैविक तत्व उच्च मात्रा में होते हैं, में उगाया जा सकता है लेकिन अच्छे जल निकास वाली दोमट या रेतली दोमट मिट्टी में उगाने पर यह अच्छे परिणाम देती है इसके अच्छे विकास के लिए मिट्टी की पी एच 6 से 8 होनी चाहिए धनिये की खेती के लिए खारी और लवण वाली मिट्टी ठीक नहीं होती आप ध�.... (Read More)

श्रीमान जी, इसे सभी प्रकार की मिट्टी जिसमें जैविक तत्व उच्च मात्रा में होते हैं, में उगाया जा सकता है लेकिन अच्छे जल निकास वाली दोमट या रेतली दोमट मिट्टी में उगाने पर यह अच्छे परिणाम देती है इसके अच्छे विकास के लिए मिट्टी की पी एच 6 से 8 होनी चाहिए धनिये की खेती के लिए खारी और लवण वाली मिट्टी ठीक नहीं होती आप धनिया की किस्मे जैसे के Sadhana, Swathi, Sindhu, Pant Haritima, Hissar Anand की बुवाई करें सब से पहले ज़मीन की दो तीन बार हल से अच्छी तरह जोताई करें इसके बाद सुहागे की मदद से ज़मीन को समतल कर देना चाहिए आखिरी जोताई से पहले ज़मीन में 40 क्विंटल प्रति एकड़ के हिसाब से रूड़ी की खाद मिलानी चाहिए सब्जियों में प्रयोग करने के लिए, इसकी बिजाई अक्तूबर के पहले सप्ताह में करनी चाहिए और बीज तैयार करने के लिए, बिजाई अक्तूबर के आखिरी सप्ताह से नवंबर के पहले सप्ताह तक करनी चाहिए कतार से कतार का फासला 30 सैं.मी. और पौधे से पौधे का फासला 15 सैं.मी. रखें बीज की गहराई 3 सैं.मी. से ज्यादा नहीं होनी चाहिए इसकी बिजाई के लिए पोरा ढंग का प्रयोग किया जाता हैं बिजाई के लिए 8-10 किलो बीज प्रति एकड़ डाला जाता है जल्दी अंकुरन के लिए बीजों को बिजाई से पहले अच्छी तरह रगड़ लेना चाहिए ताकि इसके ऊपर की ओर से अनावश्यक छिल्कें उतर जायें बिजाई से पहले बीजों को 8 से 12 घंटे के लिए पानी में भिगोकर रख देना चाहिए फसल को जड़ गलन और पौधे सूखने की बिमारी से बचाने के लिए बीजों को 4 ग्राम टराइकोडरमा विराइड सिउडोमोनास फलोरसैंस प्रति किलोग्राम बीज में मिला देना चाहिए फसल की अच्छी वृद्धि के लिए, नाइट्रोजन 25 किलो (यूरिया 55 किलो) और फासफोरस 20 किलो (एस एस पी 125 किलो) प्रति एकड़ में डालें नाइट्रोजन की आधी मात्रा और फासफोरस की पूरी मात्रा बिजाई के समय डालें बाकी बची नाइट्रोजन को फूल निकलने के समय डालें धनिये की शुरूआती अवस्था में नदीन गंभीर समस्या होते हैं खेत को नदीन मुक्त करने के लिए एक या दो गोडाई करें बिजाई के 4 सप्ताह बाद पहली गोडाई करें और बिजाई के 5-6 सप्ताह बाद दूसरी गोडाई करें मिट्टी की बनतर, बारिश और जलवायु के आधार पर चार से पांच सिंचाई फसल की अच्छी वृद्धि के लिए सहायक होती है बिजाई के 30 दिन बाद पहली सिंचाई करें बाकी की सिंचाइयां 60-70 वें दिन, 80-90वें दिन, 100-105वें दिन और 110-150वें दिन करें फूल निकलने और बीजों की विकसित अवस्था में नमी की कमी ना होने दें फसल का कद 20 से 25 सैं.मी. होने पर हरे पत्तों को काटना शुरू कर देना चाहिए एक फसल को तीन से चार बार काटा जा सकता है बीज की पैदावार के लिए बीजी गई फसल अप्रैल महीने में कटाई के लिए तैयार हो जाती है फसल के फल हरे रंग में ही काट लेने चाहिए क्योंकि ज्यादा पकने की सूरत में इसका पूरा मूल्य नहीं मिल पाता धन्यवाद

खुम्ब की किस्में कई प्रकार की होती है जैसे कि बटन खुम्ब, डीगरी, शटाकी खुम्ब, पराली खुम्ब, और मिलकी खुम्ब इनमे से कुइ खुम्ब सर्दियो के मौसम में और कुछ गर्मीयों के मौसम में लगाये जाते है और हर खुम्ब को लगाने का समय अलग अलग है जैसे बटन खुम्ब का समय सितंबर से मार्च तक होता है इस समय में हम तीन फसले ले सकते है शटाकी ख�.... (Read More)

खुम्ब की किस्में कई प्रकार की होती है जैसे कि बटन खुम्ब, डीगरी, शटाकी खुम्ब, पराली खुम्ब, और मिलकी खुम्ब इनमे से कुइ खुम्ब सर्दियो के मौसम में और कुछ गर्मीयों के मौसम में लगाये जाते है और हर खुम्ब को लगाने का समय अलग अलग है जैसे बटन खुम्ब का समय सितंबर से मार्च तक होता है इस समय में हम तीन फसले ले सकते है शटाकी खुम्ब का समय अक्तूबर से मध्य फरवरी तक हैं इस समय हम एक फसल ही ले सकते है पराली खुम्ब का समय अप्रैल से अगस्त तक है इस समय हम चार फसले ले सकते है मिलकी खुम्ब का समय अप्रैल से सितंबर तक है आप अब अप्रैल में मिलकी या पराली खुम्ब लगा सकते है पराली खुमब के लिए आपको पराली, बीज, बांस, सेबा, आदि की जरूरत है पराली के पूले, धानो की पराली 1-1 किलो के पूले दोनो सिरो से सेबे से बांध कर तैयार किये जाते है पूले के सिरे कांट कर एक सार कर लिए जाते है पूलो की क्यिारी लगाना पराली के पूलो को साफ पानी में 16-20 घंटो के लिए डूबो दे गिले पूलो को ढलान पर रख कर फालतू पानी को निकलने दे कमरे ईटो और बांस से एक पलेटफार्म बनाये इस पलेटफार्म पर 5 पूलो की एक तहय लगाये जिसके ऊपर 75 ग्राम बीज डाले इसके ऊपर की तहय उलट होती है इस प्रकार 5-5 पूलो की तहय में 300 ग्राम बीज डाल कर कियारी तैयार करे सबसे ऊपर दो पूलो को खोलकर रख दे खुम्बो का फूटना बिजाई से 7-9 दिनो के बाद खुम्ब फूटने लगती है पानी और हवा का संचार बिजाई के दो दिन के बाद हर रोज पानी का छिडका करे खुम्बो के फूटने के बाद हवा का संचार 6-8 घंटे प्रति दिन किया जाता है खुम्बो की तूडाई खुम्बो के फूटने के बाद 1-2 दिनो के बाद तोडाई के योग्य हो जाती है मिलकी खुम्ब मिलकी खुम्ब के लिए तूडी, बीज, मोमी लिफाफे, सेबा, केसिंग,मिट्टी आदि होने चाहिये तूडी की तैयारी सूकी तूडी को पक्के फर्श पर बिछा कर 16-20 घंटे पानी से गिला करे गिली तूडी को बोरी में भर कर सेबे से बांध दे इस बोरी को उबलते पानी में 45-50 मिनट रखें तूडी को निकालकर पक्के फर्श पर बिछा कर ठंडा करे यह तूडी बिजाई के लिए तैयार है बिजाई ठंडी तूडी में बीज मिलाकर मोमी लिफाफो में भर दें एक मोमी लिफाफें में लगभग 2 किलो गिली तूडी और 70-80 ग्राम बीज पडता है लिफाफे के मुंह को सेबे से अच्छी तरह बांध कर कमरे में रख दे केसिंग बिजाई के दो तीन हफतो के बाद लिफाफे खोलकर केसिंग की 1-1.5 की तहय लगा दें केसिंग में तूडी और रेतली मिट्टी होती है 24 घंटो के लिए 4 प्रतिशत फारमलेन के घोल से जीवाणु रहित किया जाता है खुम्बो का फूटना केसिंग मिट्टी डालने के लगभग दो हफतो में खुम्बो के छोटे छोटे किणके निकलने शुरू हो जाते है और 4-5 दिन के बाद तोडने योग्य हो जाते है खुम्बो की तूडाई लगभग 35-40 दिनो तक की जाती है आप इसके बीज लेने के लिए Mr. jai bhadouriya 8882876224 से संपर्क कर सकते है

ਸ੍ਰੀ ਮਾਨ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਣਕ ਦੇ ਵਿੱਚ ਗੁੱਲੀ ਡੰਡਾ 35-40 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਲਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਗੁੱਲੀ ਡੰਡਾ ਕਣਕ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕਣਕ 40 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੁਸੀਂ TOPIK@160GM ਜਾਂ AXIAL@400ML ਜਾਂ PUMA POWER@400ML ਜਾਂ LEADER@13GM ਜਾਂ SAFAL@13GM ਜਾਂ UPL ਦੀ SHAGUN 21-11@200gm ਨੂੰ 150 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਤ�.... (Read More)

ਸ੍ਰੀ ਮਾਨ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਣਕ ਦੇ ਵਿੱਚ ਗੁੱਲੀ ਡੰਡਾ 35-40 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਲਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਗੁੱਲੀ ਡੰਡਾ ਕਣਕ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕਣਕ 40 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੁਸੀਂ TOPIK@160GM ਜਾਂ AXIAL@400ML ਜਾਂ PUMA POWER@400ML ਜਾਂ LEADER@13GM ਜਾਂ SAFAL@13GM ਜਾਂ UPL ਦੀ SHAGUN 21-11@200gm ਨੂੰ 150 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਤੇ ਸਪਰੇਅ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਸਪਰੇਅ ਵਰਤ ਸਕਦੋ ਹੋ Topik ਦੀ ਥਾਂ ਇਹ ਸਪਰੇਆਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜੇਕਰ ਬਾਥੂ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਲਈ algrip@10gm ਜਾਂ total@16gm ਨੂੰ 150 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਤੇ ਸਪਰੇਅ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ

मोती की खेती एक बहुत ही अच्छा व्यवसाय है इस व्यवसाय को शुरू करने के लिए सबसे जरुरी है इसकी ट्रेनिंग, क्योकि इसमें बहुत सी ऐसी बारीकियें होती है जो हमें प्रेक्टिकल ट्रेनिंग में ही सीखने को मिलती है अगर आप इसकी ट्रेनिंग लेना चाहते है तो आप ग्लिटराटी पर्ल फार्मिंग ट्रेनिंग केंद्र प्रशिक्षण कार्य कर्म आयोजि�.... (Read More)

मोती की खेती एक बहुत ही अच्छा व्यवसाय है इस व्यवसाय को शुरू करने के लिए सबसे जरुरी है इसकी ट्रेनिंग, क्योकि इसमें बहुत सी ऐसी बारीकियें होती है जो हमें प्रेक्टिकल ट्रेनिंग में ही सीखने को मिलती है अगर आप इसकी ट्रेनिंग लेना चाहते है तो आप ग्लिटराटी पर्ल फार्मिंग ट्रेनिंग केंद्र प्रशिक्षण कार्य कर्म आयोजित किया जा रहा है प्रशिक्षण कार्य कर्म में भाग लेने के लिए नीचे दिए गए नम्बर पर आज ही संपर्क करें और Rs 250/ से अपना रजिस्ट्रेशन करवाए अचल सिंह (फाउंडर )- 9711858258. धन्यवाद