Experts Q&A Search
Posted by balram
Uttar Pradesh
22-04-2020 09:46 AM
Balram ji is sall moong ka MSP 7050/Q hai, Thankyou.
Posted by Lovepreet Gill
Punjab
22-04-2020 09:41 AM
श्री मान आप Planofix@4ml प्रती 15 लीटर पानी में मिलाकर सप्रे कर सकते हो।
Posted by Balkar Singh
Haryana
22-04-2020 09:39 AM
कृप्या आप अपना सवाल विस्तार से पूछें ताकि आपको सही जानकारी दी जा सके।
Posted by Rinku Punia
Punjab
22-04-2020 09:34 AM
श्री मान आप इसमें Planofix@4ml प्रती 15लीटर पानी में मिलाकर सप्रे कर सकते हो।
Posted by Taranjeet Singh
Punjab
22-04-2020 09:31 AM
Posted by Manoj
Madhya Pradesh
22-04-2020 09:30 AM
बकरी पालन के काम पर लोन पर 25 प्रतिशत सब्सिडी दी जाती है और लोन लेने के लिए सबसे जरूरी है ट्रेनिंग सर्टीफिकेट अपने नज़दीक के कृषि विज्ञान केंद्र से ट्रेनिंग करने के बाद ट्रेनिंग के सर्टीफिकेट पर लोन एप्लाई होता है पर लोन मिलेगा या नहीं यह बैंक मेनेजर पर निर्भर करता है क्योंकि पहली बात यह है कि बैंक देखता है क.... (Read More)
बकरी पालन के काम पर लोन पर 25 प्रतिशत सब्सिडी दी जाती है और लोन लेने के लिए सबसे जरूरी है ट्रेनिंग सर्टीफिकेट अपने नज़दीक के कृषि विज्ञान केंद्र से ट्रेनिंग करने के बाद ट्रेनिंग के सर्टीफिकेट पर लोन एप्लाई होता है पर लोन मिलेगा या नहीं यह बैंक मेनेजर पर निर्भर करता है क्योंकि पहली बात यह है कि बैंक देखता है कि आपके अकाउंट में कितने पैसों का लेन देन हो रहा है और आपके पास ज़मीन गारंटी के तौर पर देने के लिए है या नहीं और अन्य भी कई बातें चैक करके लोन के लिए सहमत होता है बाकी कोशिश करें कि लोन के बिना अपने स्तर पर ही काम शुरू करें क्योंकि लोन की किश्त हर महीने भरनी पड़ेगी पर बकरियों से कमाई हर महीने नहीं होने होगी बाकी यदि कोशिश करके देखनी है तो अपने ट्रेनिंग सर्टीफिकेट से आप अपने जिले के पशु पालन विभाग अफसर को मिलें और उस पर प्रवानगी लेकर फिर बैंक से बात करके देखें इससे अपने एरिया के नाबार्ड डिपार्टमैंट के सी जी एम को भी लोन के लिए मिलें
Posted by s k
Rajasthan
22-04-2020 09:30 AM
श्रीमान जी, कृपया आप विस्तार से बताये कि आपके गुलाब में क्या समस्या आ रही है ताकि आपको उसके हिसाब से इसका समाधान बताया जा सके, धन्यवाद
Posted by Gurpreet singh
Punjab
22-04-2020 09:21 AM
Gurpreet ji, eh macchar de hamle di vajah nal ho reha hai tusi is vich imidacloprid @ 1.5 ml prati litre pani de hisaab nal spray kar sakde ho, dhanwad
Posted by Manoj
Haryana
22-04-2020 09:21 AM
Moti ki kheti ek bahut hi accha vavsay hai, es vavsay ko shuru karne ke liye sabse jaruri hai iski training, kyuki isme bahut si esi barikiyan hain jo hme practical training mein hi sikhne ko milti hai agar ap iski training lena chahte hain to ap giltrati pearl farming training kender prashikshan karay karam ayojit kiya ja raha hai, prishiskhan karay karam mein bhaag lene ke liye niche diye gye number par aaj hi samparak karein or 250/- se apna registration karwaye. Achal SIngh (founder): 9711858258, dhanywad
Posted by Manoj
Haryana
22-04-2020 09:18 AM
Moti ki kheti ek bahut hi accha vavsay hai, es vavsay ko shuru karne ke liye sabse jaruri hai iski training, kyuki isme bahut si esi barikiyan hain jo hme practical training mein hi sikhne ko milti hai agar ap iski training lena chahte hain to ap giltrati pearl farming training kender prashikshan karay karam ayojit kiya ja raha hai, prishiskhan karay karam mein bhaag lene ke liye niche diye gye number par aaj hi samparak karein or 250/- se apna registration karwaye. Achal SIngh (founder): 9711858258, dhanywad
Posted by Rupesh Patel
Chattisgarh
22-04-2020 09:11 AM
Rupesh ji, yeh sundi ke hamle ke kaaran safed ho jati hai, ap iski roktham ke liye isme cartap hydrochloride @ 170 gram ko 150 litre pani mein mila kar prati acre ke hisaab se spray kar sakte hain, dhanywad
Posted by ashendra shakya
Uttar Pradesh
22-04-2020 09:09 AM
फसल को जानवरों से बचाने के लिए आप खेत में फेंसिंग कर सकते है इसके इलावा आप prem raj saini 9719432296 जी से सम्पर्क कर सकते है इन्हो ने एक खाद त्यार की है जिसकी बदबू से जानवर खेत में नहीं आते
Posted by Amit
Madhya Pradesh
22-04-2020 09:06 AM
अमित जी, सोयाबीन में डी.ए.पी. @ 130 kg म्यूरेटऑफ़ पोटाश@ 67 kg प्रति हेक्टेयर के हिसाब से डाला जाता है, NPK का इस्तेमाल तब ही किया जाता है अगर सिफारिश की गयी उर्वरक को फैलने के बाद भी अच्छा विकास नहीं होता है, धन्यवाद
Posted by Ramkishor
Uttar Pradesh
22-04-2020 08:55 AM
आप Fatplus पाउडर 50 ग्राम या Fatmax पाउडर 50 ग्राम और glactogog पाउडर 50—50 ग्राम सुबह शाम दें, आप उसे अच्छी फीड के साथ एक किलो सरसों की खल, 1 किलो बिनौला खल सुबह शाम दें , 20 ग्राम मीठा सोडा रोजाना एक बार दें इससे फर्क पड़ जाएगा.
Posted by Ramkishor
Uttar Pradesh
22-04-2020 08:44 AM
रामकिशोर जी, यह किस्म के हिसाब से होता है, के इसका साइज कितना होगा, इसको बड़ा करने के लोए किसी स्प्रे की सिफारिश नहीं की जाती है, धन्यवाद
Posted by vinay
Telangana
22-04-2020 08:38 AM
Posted by jaspreetsingh
Punjab
22-04-2020 08:33 AM
Jadpreet ji, eh tatt di kami di vaja nal ho janda hai tusi is vich vermicompost @ 4-5 kilo de hisaab nal pao, eh sahi ho jayega, dhanwad
Posted by Raja
Haryana
22-04-2020 08:30 AM
Raja ji, kirpa kar ke tusi fasal di variety da pura nam daso tajo tuhnu is bare puri janakri diti ja sake, dhanwad
Posted by Rakesh kumar
Uttar Pradesh
22-04-2020 08:29 AM
aap Sonalika Swaraj Massey Furgussion Eicher tractor purchase kr skte ho g.
Posted by Amrt Jassal
Punjab
22-04-2020 08:23 AM
ਅਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਜੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦਸੋ ਉਸਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿਚ ਖੂਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾ ਜਖ਼ਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਜਖ਼ਮ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਫੋਟੋ ਭੇਜੋ ਅਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋਂ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਤੀ ਜਾ ਸਕੇ.
Posted by jiveshkumar
Bihar
22-04-2020 08:13 AM
Jivesh ji, kripya ap apna sawal visthar se puchein taki apko uske hisaab se iske bare mein janakri di ja sake, dhanywad
Posted by Ramkishor
Uttar Pradesh
22-04-2020 08:10 AM
रामकिशोर जी, यह सुंडी का हमला हुआ है आप इसकी रोकथाम के लिए quinalphos @ 800 ml को 150 लीटर पानी में मिला कर प्रति एकड़ के हिसाब से स्प्रे कर सकते हैं, धन्यवाद
Posted by रत्नकांत सुंगुरवाड
Maharashtra
22-04-2020 08:08 AM
रत्नकांत जी, आप. नींबू के अच्छे विकास के लिए इसमें vermicompost @ 4 से 5 किलो के हिसाब से डालें इससे इसका विकास हो जाये गा, दवाई का इस्तेमाल कोई कीट यां बीमारी के हमले पर ही किया जाता है, आप सिर्फ vermicompost का ही इस्तेमाल करें, धन्यवाद
Posted by Santosh Mishra
Uttar Pradesh
22-04-2020 08:07 AM
संतोष जी, कृपया आप लोकी की फोटो भेजें ताकि आपको देख कर इसका सही हल और बीमारी बताई जा सके, धन्यवाद
Posted by Ramkishor
Uttar Pradesh
22-04-2020 08:04 AM
रामकिशोर जी, यह सूंडी का हमला हुआ है आप इसकी रोकथाम के लिए quinalphos @ 800 ml को 150 लीटर पानी में मिला कर प्रति एकड़ के हिसाब से स्प्रे कर सकते हैं, धन्यवाद
Posted by Wilson Toppo
Jharkhand
22-04-2020 07:59 AM
Wilson ji, ap may mahine mein sabjiyan jaise ke. muli, chulai, kheera, lobiya, kadu ki bijai kar sakte hain, dhanywad
Posted by ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
Punjab
22-04-2020 07:59 AM
ਰਵਿੰਦਰ ਜੀ ਇਸ ਨੂੰ Hitek ਇੰਜੇਕਸ਼ਨ 1ml/50kg ਸਰੀਰ ਦੇ ਭਾਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਵਿਚ ਲਗਵਾਓ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ Bovimin-gl liquid 7ml ਰੋਜਾਨਾ ਦਿਓ, ਇਸ ਨਾਲ ਫਰਕ ਪੈ ਜਾਵੇਗਾ
Posted by Ramkishor
Uttar Pradesh
22-04-2020 07:59 AM
रामकिशोर जी, कृपया आप बताये कि आपके मक्का में कोन से कीट का हमला हुआ है, और इसकी फोटो भी भेजें ताकि आपको उसके हिसाब से इसके बारे में जानकारी दी जा सके, धन्यवाद
Posted by Ramkishor
Uttar Pradesh
22-04-2020 07:58 AM
रामकिशोर जी, कृपया आप बताये कि आपके मक्का में कोनसे कीट का हमला हुआ है, और इसकी फोटो भी भेजें ताकि आपको उसके हिसाब से इसके बारे में जानकारी दी जा सके, धन्यवाद
Posted by Gurinder Singh
Punjab
22-04-2020 07:50 AM
Gurinder ji, 2,4 D ek nadeennashak hai isdi spray nadeen nu rokan layi kiti jandi hai, jekar fal tut rahe han tan tusi is vich planofix @ 4 ml nu 15 litre pani vich mila ke spray karo, fal jhadne band ho jaan ge, dhanwad
Posted by Akhilesh kumar
Uttar Pradesh
22-04-2020 07:32 AM
Akhilesh ji, gehun ke baad ap kheera, lobiya, kaddu, muli or chulai ki bijai kar sakte hain, dhanywad
Posted by Krishan Choudhary
Rajasthan
22-04-2020 07:26 AM
Krishan ji, yeh fungus ka hamla hua hai, ap iski roktham ke liye isme copper oxychloride @ 3 gram prati litre pani ke hisaab se spray kar sakte hain, dhanywad
Posted by Davinder singh
Punjab
22-04-2020 07:23 AM
Davinder ji, Moongi di kheti karn layi 2 ja 3 vahiyan jatuti han. har vahau to baaf suhaga maar deyo. moongi di bijai da sahi sama march to april tak da hunda hai. tusi april de vich vich is di bijai kar do. biaji layi katar to katar da fasla 22.5 cm ate podhe to pode da fasla 7 cm rakho. beej nu 4-6 cm doonga beej sakde ho. bijai tusi machine ya pora kera dhang nal kar sakde ho, ik kile vich 8-9 kilo beej lag janda hai moongi nu sari khaad bijai de same hi payi jandi hai jisde vich 12 kilo urea ,100 kilo SSP di varto kiti jandi hai , dhanwad
Posted by shamsher sidhu
Punjab
22-04-2020 07:23 AM
ਉਸ ਨੂੰ ਹੀਟ ਵਿਚ ਆਉਣ ਤੇ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਵਿਚ Utrawin-oz ਦਵਾਈ 30 ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਚ Metro IV drip 50ml ਮਿਕਸ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ 3 ਦਿਨ ਭਰਵਾਓ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ Keeper plus ਪਾਊਡਰ 30 ਗ੍ਰਾਮ ਰੋਜਾਨਾ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ PG care ਗੋਲੀਆਂ ਰੋਜਾਨਾ 1 ਗੋਲੀ ਦਿਓ ਅਤੇ 21 ਦਿਨ ਤਕ ਦਿੰਦੇ ਰਹੋ, ਫਿਰ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਹੀਟ ਵਿਚ ਆਉਣ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਾਸ ਕਰਵਾ ਕੇ Keeper plus ਪਾਊਡਰ 30 ਗ੍ਰਾਮ ਰੋਜਾਨਾ ਦਿਓ ਅਤੇ 20 ਦਿਨ ਤੱਕ ਦਿਓ, ਇਸ ਨਾ.... (Read More)
ਉਸ ਨੂੰ ਹੀਟ ਵਿਚ ਆਉਣ ਤੇ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਵਿਚ Utrawin-oz ਦਵਾਈ 30 ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਚ Metro IV drip 50ml ਮਿਕਸ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ 3 ਦਿਨ ਭਰਵਾਓ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ Keeper plus ਪਾਊਡਰ 30 ਗ੍ਰਾਮ ਰੋਜਾਨਾ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ PG care ਗੋਲੀਆਂ ਰੋਜਾਨਾ 1 ਗੋਲੀ ਦਿਓ ਅਤੇ 21 ਦਿਨ ਤਕ ਦਿੰਦੇ ਰਹੋ, ਫਿਰ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਹੀਟ ਵਿਚ ਆਉਣ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਾਸ ਕਰਵਾ ਕੇ Keeper plus ਪਾਊਡਰ 30 ਗ੍ਰਾਮ ਰੋਜਾਨਾ ਦਿਓ ਅਤੇ 20 ਦਿਨ ਤੱਕ ਦਿਓ, ਇਸ ਨਾਲ ਫਰਕ ਪੈ ਜਾਵੇਗਾ..
Posted by ਪ੍ਰਭਦੀਪ ਸਿੰਘ
Punjab
22-04-2020 07:09 AM
ਪ੍ਰਭਦੀਪ ਜੀ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਘੇਰਲੂ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਇਸ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਨੀਮ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਰੇ ਕਰੋ ਤੁਸੀਂ ਨੀਮ ਦੇ ਪੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾੜ੍ਹ ਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਘੋਲ 4 ml ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸਪਰੇ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਧੰਨਵਾਦ
Posted by Anil Thakur
Punjab
22-04-2020 07:06 AM
Anil ji, DAP paun di lorh tan pawe gi, kyu ki har ik fasal nu tatt di lirh hundi hai te use de hisaab nal hi ea mitti vich paye jande han, tusi jhone vich Urea @ 100 kg, DAP @ 27 kg, MoP @ 20 kg prati acre de hisaab nal paya janda hai, dhanwad
Posted by Gajendar pal
Uttar Pradesh
22-04-2020 07:03 AM
गजेंदर जी, कृपया आप बताये कि अपने अभी तक इसमें कोनसी खाद व् उर्वरक डालें हैं ताकि आपको उसके हिसाब से पूरी जानकारी दी जा सके, धन्यवाद
Posted by Mohit Rathi
Haryana
22-04-2020 07:01 AM
Mohit ji, ap sabjiyan jaise ke muli varieties: Hisar Sel 1, Japanese white, Pusa chetki, White Icicle, Punjab Safed;, kheera variety :-Japanese Long Green; french beans variety Arka Komal, Premier, (Sel.9), Arka Suvidha, Arka Anoop, Arka Samrudhi, Arka Suman ; chulai or kaddu ki bhi bijai kar sakte hain, dhanywad
Posted by shergill
Punjab
22-04-2020 06:44 AM
Shergill ji tuci usdi AI krwa skde ho.
Posted by देवेन्द्र सेन
Madhya Pradesh
22-04-2020 06:38 AM
देवेन्द्र जी, यह leaf miner का हमला हुआ है आप इसकी रोकथाम के लिए इसमें fenazaquin @ 2 ml प्रति लीटर पानी के हिसाब से स्प्रे कर सकते हैं, धन्यवाद
Posted by देवेन्द्र सेन
Madhya Pradesh
22-04-2020 06:33 AM
देवेन्द्र जी, यह leaf miner का हमला हुआ है आप इसकी रोकथाम के लिए इसमें fenazaquin @ 2 ml प्रति लीटर पानी के हिसाब से स्प्रे कर सकते हैं, धन्यवाद
Posted by Sonu Sakarwal
Haryana
22-04-2020 06:32 AM
सोनू जी गेंहू का MSP 1925 रुपये क्विंटल के हिसाब से चल रहा है|
Posted by Major Singh
Punjab
22-04-2020 06:32 AM
ਝੋਨੇ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਬਿਜਾਈ lucky seed drill ਜਾ DSR drill ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਤੇ ਆਮ drill ਨਾਲ ਲੀਕਾਂ ਕੱਢ ਕੇ 7 ਕਿਲੋ ਬੀਜ ਦਾ ਦੋਹਰਾ ਛਿੱਟਾ ਦੇਕੇ ਉਪਰ ਹਲਕਾ ਸੁਹਾਗਾ ਫੇਰ ਕੇ ਪਾਣੀ ਦਿਓ ਅਤੇ ਚੌਵੀ ਘੰਟੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ stomp + sathi ਸਪਰੇ ਕਰੋ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਦਿਕਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਧੰਨਵਾਦ
Posted by Sanjay Pandey
Uttar Pradesh
22-04-2020 06:25 AM
संजय जी, यह कीट के हमले की वजह से हो रहा है आप इसकी रोकथाम के लिए इसमें fenvalrate @ 2 ग्राम प्रति लीटर पानी के हिसाब से स्प्रे करें, इससे कीट की रोकथाम हो जाएगी, धन्यवाद
Posted by Rajan Verma
Uttar Pradesh
22-04-2020 06:24 AM
राजन जी, मेंथा की अधिक पैदावार के liye आप इसमें सिफारिश की गयी खाद का इस्तेमाल करें, इसमें समय समय पर कीट और बीमारी के हनले की जांच रखें, सिंचाई भी समय से करते रहे,ऐसा करने से मेंथा की अधिक पैदवार मिल जाती है धन्यवाद
Posted by Major Singh
Punjab
22-04-2020 06:24 AM
ਮੇਜਰ ਜੀ, ਲਗਭਗ ਪੁਟਾਈ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਡੰਡੀਆ ਸੁੱਕਣ ਬਾਅਦ, ਕਟ ਸਕਦੇ ਆ, ਜਿਆਦਾ ਨਜਦੀਕ ਤੋਂ ਡੰਡੀ ਨਾ ਕਟਣ, ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਇੰਚ ਡੰਡੀ ਰਖ ਕੇ ਕਟਾਈ ਕਰਨ, ਧੰਨਵਾਦ
Posted by Dinesh kumar
Jharkhand
22-04-2020 06:19 AM
ap papite ko mitti ki vyapak kismo mein uagaya ja sakta hai. aache nikas vali pahadi mitti papite ki kheti ke loye upyukt hoti hai, retli or bhari mitti mein iski kheti na karein. papite li kheti ke loye mitti ka pH 6.5 se 7.0 hona chahiye. iski kisme jaise ke Pusa dawarf, Pusa giant, Co 3, Co1, Coorg Honey Dew, Pusa majesty, Pusa delicious ki bijai kar sakte hain,dhanywad
Posted by om kumar
Punjab
22-04-2020 06:14 AM
Om Kumar ji tuci is scheme bare poori jankari lain layi Horticulture department jisda Address: Ram Colony, Hoshiarpur, Punjab 146001 Phone: 075080 18868 nal sampark kar sakde ho,dhanwad
Posted by prakash Pandey
Uttar Pradesh
22-04-2020 05:50 AM
उसे आप milkout 900gm पाउडर 2—2 चम्मच सुबह शाम दें और Lactomood होमियोपेथिक दवा की 10—10 बूंदे दिन में तीन बार दें इससे फर्क पड़ जाएगा..
Posted by ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
Punjab
22-04-2020 05:37 AM
ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਜੀ , ਇਸ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਣੀ ਸੋਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ pH 5.0 ਤੋਂ 9.5 ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, 'ਤੇ ਵੀ ਉਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ I ਝੋਨੇ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਲਈ ਰੇਤਲੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਚੀਕਣੀ ਮਿੱਟੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਸੋਖਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਫ਼ਸਲ ਲਈ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ I ਕਣਕ ਦੀ ਕਟਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼.... (Read More)
ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਜੀ , ਇਸ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਣੀ ਸੋਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ pH 5.0 ਤੋਂ 9.5 ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, 'ਤੇ ਵੀ ਉਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ I ਝੋਨੇ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਲਈ ਰੇਤਲੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਚੀਕਣੀ ਮਿੱਟੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਸੋਖਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਫ਼ਸਲ ਲਈ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ I ਕਣਕ ਦੀ ਕਟਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਮੀਨ ਉਤੇ ਹਰੀ ਖਾਦ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਈ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਝਿੰਜਣ (ਬੀਜ ਦਰ 20 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ), ਜਾਂ ਸਣ (ਬੀਜ ਦਰ 20 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ) ਜਾਂ ਲੋਬੀਆ (ਰਵਾਂਹ) (ਬੀਜ ਦਰ 12 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ) ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ I ਜਦੋਂ ਫਸਲ 6 ਤੋਂ 8 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਖੇਤ ਵਿਚ ਕੱਦੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਕ ਦਿਨ ਖੇਤ ਵਿਚ ਹੀ ਵਾਹ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ I ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ 25 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਖਾਦ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ I ਜ਼ਮੀਨ ਸਮਤਲ (ਪੱਧਰੀ) ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਪਿਊਟਰਾਇਜ਼ਡ (ਲੇਜਰ ਵਾਲੇ) ਕਰਾਹੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ I ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੇਤ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦੇਵੋ ਤਾਂ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚਲੇ ਉੱਚੇ-ਨੀਵੇ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋ ਸਕੇ I ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਸਾਵ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਦੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਰਬਾਦੀ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ I ਛਿੱਟੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬਿਜਾਈ ਲਈ 7-8 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਬੀਜ ਵਰਤਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਟੋਆ ਪੁੱਟ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬਿਜਾਈ ਲਈ 7-9 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਬੀਜ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੈੱਟ ਬੈੱਡ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਬੈੱਡ ਬਣਾ ਕੇ ਲਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਨੀਰੀ ਲਈ 10-12 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਬੀਜ 500 ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਏਕੜ ਖੇਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੋਡੀਫਾਈਡ ਬੈੱਡ ਨਰਸਰੀ ਲਈ 8-10 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਬੀਜ 200 ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਏਕੜ ਖੇਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ 10 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ 20 ਗ੍ਰਾਮ ਕਾਰਬੈਨਡਾਜ਼ਿਮ @ 1 ਗ੍ਰਾਮ ਸਟਰੈਪਟੋਸਾਈਕਲਿਨ ਘੋਲ ਲਵੋ ਅਤੇ ਇਸ ਘੋਲ ਵਿੱਚ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ 8-10 ਘੰਟੇ ਭਿਉ ਦੇਵੋ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਕਾਉ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਬੀਜਾ ਨੂੰ ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਬਿਜਾਈ ਲਈ 20 ਮਈ ਤੋਂ 5 ਜੂਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ।ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਉਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਫਸਲ ਲਈ ਕਤਾਰਾਂ ਦਾ ਫਾਸਲਾ 20- 22.5 ਸੈ:ਮੀ: ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਜੇਕਰ ਫਸਲ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਪਿਛੇਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਫਾਸਲਾ 15-18 ਸੈ:ਮੀ: ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਝੋਨੇ ਲਈ ਸੋਡੀਅਮ:ਫਾਸਫੋਰਸ:ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਨੂੰ 50:12:12 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਪਾਉਣ ਲਈ 110 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਯੂਰੀਆ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ, 75 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸਿੰਗਲ ਸੁਪਰ ਫਾਸਫੇਟ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਅਤੇ 20 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਮਿਊਰੇਟ ਆਫ ਪੋਟਾਸ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਖੇਤ ਵਿਚ ਪਾਓ| ਖਾਦਾਂ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾ ਲਓ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਖਾਦਾਂ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ| ਜੇਕਰ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵੇਲੇ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਫਾਸਫੋਰਸ ਦੀ ਕਮੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ| ਜੇਕਰ ਡੀ.ਏ.ਪੀ. ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਲਈ 100 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਯੂਰੀਆ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ, 27 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਡੀ.ਏ.ਪੀ. ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਅਤੇ 20 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਮਿਊਰੇਟ ਆਫ ਪੋਟਾਸ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਨਾਲ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ| ਅਖੀਰਲੀ ਵਾਰ ਕੱਦੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1/3 ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਫਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਪਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ| ਦੂਜੀ ਖੁਰਾਕ ਨੂੰ ਪਨੀਰੀ ਲਾਉਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਫਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਹਫਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਦੀ ਬਾਕੀ ਬਚੀ ਮਾਤਰਾ ਪਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ| ਧੰਨਵਾਦ